Dấu hiệu của thang máy đang xuống cấp

1.Dấu hiệu xuống cấp về vận hành và chuyển động

Khi thang máy bắt đầu xuống cấp, dấu hiệu dễ nhận biết nhất chính là sự thay đổi trong quá trình vận hành. Thang máy không còn di chuyển êm ái như ban đầu, thay vào đó là cảm giác rung nhẹ khi khởi động hoặc khi di chuyển giữa các tầng. Theo thời gian, mức độ rung tăng dần, gây khó chịu cho người sử dụng và tạo cảm giác mất an toàn. Âm thanh phát ra trong quá trình vận hành cũng trở nên phức tạp hơn, có thể xuất hiện tiếng rít kéo dài, tiếng ma sát kim loại hoặc tiếng va đập nhẹ trong hố thang.

Một thang máy xuống cấp thường có hiện tượng tăng tốc và giảm tốc không mượt. Cabin có thể bị giật khi bắt đầu chạy hoặc khi sắp dừng tầng, khiến người bên trong dễ mất thăng bằng. Tốc độ di chuyển không còn ổn định, lúc nhanh lúc chậm, đặc biệt rõ rệt vào giờ cao điểm. Những biểu hiện này cho thấy các bộ phận cơ khí và hệ thống điều khiển không còn phối hợp chính xác như thiết kế ban đầu.

2.Dấu hiệu xuống cấp về độ chính xác dừng tầng

Độ chính xác dừng tầng là một chỉ số quan trọng phản ánh tình trạng kỹ thuật của thang máy. Khi thang máy còn mới, cabin dừng gần như bằng phẳng với sàn tầng. Tuy nhiên, khi xuống cấp, cabin thường xuyên dừng cao hoặc thấp hơn mặt sàn, gây bất tiện và tiềm ẩn nguy cơ vấp ngã, đặc biệt đối với người già và trẻ em.

Hiện tượng sai lệch cao độ có thể xuất hiện không đồng đều giữa các tầng và ngày càng gia tăng theo thời gian. Thang máy cần nhiều thời gian hơn để căn chỉnh trước khi mở cửa, thậm chí có trường hợp không thể căn chỉnh chính xác. Đây là dấu hiệu cho thấy cảm biến tầng, hệ thống điều khiển hoặc cơ cấu phanh đã bị hao mòn và không còn hoạt động hiệu quả.

3.Dấu hiệu xuống cấp của hệ thống cửa thang máy

Hệ thống cửa là bộ phận hoạt động với tần suất cao nhất nên rất dễ bộc lộ dấu hiệu xuống cấp. Cửa cabin và cửa tầng có thể đóng mở chậm hơn bình thường, phát ra tiếng kêu khi vận hành hoặc bị giật cục trong quá trình đóng mở. Một số trường hợp cửa không mở hết hành trình hoặc không đóng kín hoàn toàn, tạo khe hở nguy hiểm.

Ngoài ra, cảm biến an toàn cửa phản ứng chậm hoặc không chính xác cũng là dấu hiệu đáng lo ngại. Cửa có thể đóng lại khi người chưa ra hết hoặc không tự động đóng dù không có vật cản. Những vấn đề này không chỉ gây bất tiện mà còn làm tăng nguy cơ tai nạn nếu không được khắc phục kịp thời.

4.Dấu hiệu xuống cấp của hệ thống điều khiển và điện tử

Hệ thống điều khiển đóng vai trò “bộ não” của thang máy. Khi hệ thống này xuống cấp, thang máy thường xuyên báo lỗi, phải khởi động lại nhiều lần trong ngày hoặc tự động ngừng hoạt động không rõ nguyên nhân. Các mã lỗi có xu hướng lặp lại, cho thấy sự cố không được xử lý triệt để.

Nút bấm trong cabin và bên ngoài tầng phản hồi chậm, bị liệt hoặc không sáng đèn là dấu hiệu phổ biến. Màn hình hiển thị tầng có thể nhấp nháy, hiển thị sai thông tin hoặc bị mờ. Những biểu hiện này phản ánh sự lão hóa của bo mạch, rơ-le, contactor và các linh kiện điện tử khác trong tủ điều khiển.

5.Dấu hiệu xuống cấp về an toàn và cứu hộ

Một trong những dấu hiệu nghiêm trọng nhất của thang máy xuống cấp là sự suy giảm khả năng đảm bảo an toàn. Thang máy có thể hay bị kẹt giữa các tầng, dừng đột ngột khi đang di chuyển hoặc cần cứu hộ thường xuyên. Hệ thống cứu hộ tự động phản ứng chậm hoặc không hoạt động khi mất điện, khiến người bên trong cabin rơi vào trạng thái lo lắng.

Các thiết bị an toàn như thắng cơ, bộ giới hạn tốc độ, công tắc an toàn hoặc chuông báo động có thể hoạt động không ổn định. Intercom liên lạc với bên ngoài bị nhiễu hoặc không kết nối được, làm giảm khả năng xử lý sự cố khẩn cấp. Đây là những dấu hiệu cho thấy thang máy không còn đáp ứng tốt yêu cầu an toàn hiện hành.

6.Dấu hiệu xuống cấp của hệ thống cơ khí

Hệ thống cơ khí của thang máy chịu ảnh hưởng trực tiếp từ thời gian và tần suất sử dụng. Dây cáp có thể bị sờn, mòn hoặc mất độ căng đồng đều. Puly và ray dẫn hướng bị mài mòn khiến cabin rung lắc nhiều hơn khi di chuyển. Các bu lông, ốc vít có thể bị lỏng, làm giảm độ ổn định tổng thể của hệ thống.

Dầu bôi trơn ray và các chi tiết chuyển động bị khô hoặc bám nhiều bụi bẩn cũng là dấu hiệu cho thấy công tác bảo dưỡng không còn đảm bảo. Khi các bộ phận cơ khí không được chăm sóc đúng cách, tuổi thọ của toàn bộ thang máy sẽ giảm nhanh chóng.

7.Dấu hiệu xuống cấp về điện năng và hiệu suất

Một thang máy xuống cấp thường tiêu thụ nhiều điện năng hơn so với trước đây. Động cơ nóng nhanh, hệ thống biến tần hoạt động kém hiệu quả hoặc hay báo lỗi. Hiệu suất sử dụng điện giảm khiến chi phí vận hành tăng cao theo thời gian.

Dây điện trong tủ điện bị lão hóa, linh kiện điện tử bị oxy hóa và hệ thống tiếp địa kém làm tăng nguy cơ mất an toàn điện. Đây là những dấu hiệu cho thấy hệ thống điện của thang máy đã vượt qua giai đoạn hoạt động tối ưu.

8.Dấu hiệu xuống cấp về thẩm mỹ và trải nghiệm người dùng

Ngoài yếu tố kỹ thuật, thang máy xuống cấp còn thể hiện rõ qua tình trạng thẩm mỹ. Cabin trầy xước nhiều, vách và trần bong tróc, sàn cabin xuống cấp hoặc đèn chiếu sáng yếu làm giảm trải nghiệm người dùng. Quạt thông gió kêu to, không khí trong cabin lưu thông kém gây cảm giác ngột ngạt.

Những yếu tố này không trực tiếp gây nguy hiểm ngay lập tức nhưng lại ảnh hưởng lớn đến cảm nhận an toàn và sự hài lòng của người sử dụng, đặc biệt trong các tòa nhà thương mại hoặc dịch vụ.

9.Dấu hiệu xuống cấp về quản lý và hồ sơ kỹ thuật

Một thang máy xuống cấp thường đi kèm với việc thiếu hồ sơ kỹ thuật đầy đủ. Không còn bản vẽ gốc, không rõ cấu hình ban đầu hoặc thiếu lịch sử sửa chữa khiến việc bảo trì và thay thế linh kiện trở nên khó khăn. Thang máy qua nhiều đơn vị bảo trì khác nhau mà không có sự bàn giao rõ ràng dễ dẫn đến chất lượng bảo trì không đồng đều.

Khi không có sự giám sát kỹ thuật chặt chẽ, các lỗi nhỏ dễ bị bỏ qua và tích tụ thành những vấn đề lớn, làm tăng rủi ro trong quá trình vận hành.

10.Dấu hiệu cho thấy thang máy cần cải tạo hoặc thay thế

Khi thang máy đã vượt quá tuổi thọ thiết kế, chi phí sửa chữa ngày càng cao và hiệu quả khắc phục không còn rõ rệt, đó là dấu hiệu cho thấy cần cân nhắc cải tạo hoặc thay thế. Thang máy không còn đáp ứng tiêu chuẩn an toàn mới, không tương thích với hệ thống phòng cháy chữa cháy hoặc không phù hợp với nhu cầu sử dụng hiện tại của tòa nhà.

Việc tiếp tục khai thác một thang máy đã xuống cấp nghiêm trọng không chỉ làm tăng rủi ro tai nạn mà còn ảnh hưởng đến uy tín, giá trị công trình và trách nhiệm pháp lý của chủ đầu tư.