DẤU HIỆU THANG MÁY CẦN BẢO TRÌ

Thang máy là thiết bị vận hành liên tục mỗi ngày, chịu tác động của tải trọng, môi trường và thời gian. Sau một thời gian sử dụng, nếu không được bảo trì định kỳ, các bộ phận có thể bị hao mòn, giảm hiệu suất hoặc tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu thang máy cần bảo trì giúp chủ nhà kịp thời khắc phục, đảm bảo an toàn cho người sử dụng và kéo dài tuổi thọ của thiết bị.

1. Thang máy vận hành phát ra tiếng ồn lạ

• Một trong những dấu hiệu dễ nhận thấy nhất là tiếng kêu lạ khi thang hoạt động.
• Nếu bạn nghe thấy tiếng rít, va đập, hoặc rung lắc mạnh khi thang di chuyển, rất có thể dây cáp, puly hoặc hệ thống thắng đã bị mòn.
• Tiếng kêu phát ra từ phòng máy hoặc từ trên nóc cabin cho thấy motor hoặc hộp số đang gặp vấn đề cần được kiểm tra.
• Những âm thanh này không chỉ gây khó chịu mà còn cảnh báo nguy cơ mất an toàn trong tương lai gần.

2. Thang dừng tầng không chính xác

• Thang máy khi hoạt động bình thường sẽ dừng ngang bằng mặt sàn của mỗi tầng.
• Nếu thang dừng cao hoặc thấp hơn sàn vài centimet, điều đó chứng tỏ hệ thống phanh hoặc cảm biến dừng tầng hoạt động không ổn định.
• Đây là dấu hiệu rất nguy hiểm, có thể khiến người sử dụng vấp ngã khi ra vào cabin.
• Cần yêu cầu kỹ thuật viên kiểm tra ngay bộ cảm biến tầng, thắng cơ, và hệ thống điều khiển.

3. Thang di chuyển rung, giật hoặc chậm bất thường

• Khi cảm thấy thang bị rung hoặc giật mạnh lúc khởi động hay dừng lại, điều đó cho thấy bộ giảm chấn, rail dẫn hướng hoặc motor kéo đang gặp trục trặc.
• Nếu tốc độ thang chậm hơn bình thường, có thể dây cáp bị trượt, dầu bôi trơn bị khô hoặc hệ thống điều khiển đang gặp lỗi.
• Những biểu hiện này không nên xem nhẹ, vì có thể dẫn đến sự cố dừng thang đột ngột hoặc kẹt người trong cabin.

4. Cửa thang đóng mở chậm hoặc kẹt

• Cửa thang là bộ phận hoạt động liên tục, dễ bị bám bụi, lệch ray hoặc motor cửa bị yếu.
• Nếu cửa đóng không khít, mở chậm, hoặc phát ra tiếng “rè rè”, đó là dấu hiệu cửa đang cần được bảo trì và vệ sinh cơ cấu trượt.
• Nhiều trường hợp, cảm biến an toàn cửa bị hỏng khiến cửa không tự dừng khi gặp vật cản, gây nguy hiểm cho người sử dụng.
• Việc kiểm tra, vệ sinh ray trượt và tra dầu định kỳ là cách hiệu quả để phòng ngừa tình trạng này.

5. Cabin thang có mùi khét hoặc nóng bất thường

• Mùi khét là dấu hiệu nguy hiểm nhất, thường xuất phát từ motor, hệ thống dây điện hoặc bảng điều khiển.
• Khi cảm nhận được mùi cháy hoặc cabin nóng bất thường, cần ngừng sử dụng ngay lập tức và gọi đơn vị kỹ thuật kiểm tra.
• Nguyên nhân thường là do dây điện bị chập, quạt thông gió hỏng, hoặc motor quá tải.
• Nếu không khắc phục kịp thời, nguy cơ cháy nổ hoặc hỏng thiết bị là rất cao.

6. Đèn chiếu sáng, quạt gió, bảng điều khiển hoạt động không ổn định

• Khi hệ thống đèn cabin chập chờn, bảng điều khiển hiển thị sai tầng hoặc không nhấn được nút, đó là dấu hiệu của lỗi điện.
• Có thể do nguồn cấp không ổn định, dây tín hiệu lỏng, hoặc bảng mạch bị ẩm mốc.
• Những lỗi này nếu để lâu sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống điều khiển của thang máy.
• Bảo trì định kỳ giúp phát hiện và khắc phục sớm các lỗi điện tử nhỏ trước khi chúng gây hỏng nặng.

7. Thang máy bị dừng đột ngột hoặc báo lỗi liên tục

• Khi thang đang hoạt động mà tự dừng giữa chừng hoặc liên tục báo lỗi trên bảng hiển thị, chứng tỏ hệ thống điều khiển trung tâm đang gặp sự cố.
• Các cảm biến cửa, cảm biến tải trọng hoặc mạch điều khiển tốc độ có thể đã hỏng.
• Không nên cố khởi động lại nhiều lần, mà nên liên hệ ngay kỹ thuật viên để đọc mã lỗi và xử lý theo đúng quy trình an toàn.

8. Hệ thống cứu hộ tự động không hoạt động

• Khi mất điện, thang máy có hệ thống cứu hộ (ARD) giúp cabin di chuyển về tầng gần nhất.
• Nếu sau một lần mất điện mà thang không tự về tầng, hệ thống này có thể đã bị lỗi hoặc ắc quy cứu hộ yếu.
• Đây là thiết bị rất quan trọng để đảm bảo an toàn, nên cần được kiểm tra định kỳ hàng tháng.

9. Tăng chi phí điện hoặc hoạt động không ổn định theo thời gian

• Khi nhận thấy thang máy tốn điện nhiều hơn trước, có thể do motor hoạt động kém hiệu suất hoặc bộ biến tần (inverter) hỏng.
• Cũng có thể cabin bị kẹt nhẹ, ma sát tăng, khiến thang tiêu thụ năng lượng lớn hơn.
• Việc bảo trì thường xuyên giúp hiệu chỉnh lại motor, cân chỉnh tải trọng và làm giảm hao phí điện năng đáng kể.

10. Thời gian hoạt động đã lâu mà chưa bảo trì

• Ngay cả khi thang máy chưa xuất hiện lỗi rõ ràng, việc không bảo trì trong thời gian dài vẫn là một rủi ro.
• Theo khuyến nghị của các hãng thang máy, mỗi tháng nên kiểm tra bảo trì ít nhất 1 lần.
• Với các thang máy dùng trong gia đình, 3 tháng/lần là mức tối thiểu để đảm bảo an toàn và tuổi thọ thiết bị.
• Bảo trì định kỳ giúp vệ sinh, tra dầu, cân chỉnh và cập nhật phần mềm điều khiển khi cần thiết.

KẾT LUẬN

Nhận biết sớm dấu hiệu thang máy cần bảo trì là việc rất quan trọng để đảm bảo an toàn cho người sử dụng và hạn chế chi phí sửa chữa lớn. Những biểu hiện như tiếng ồn, rung lắc, cửa kẹt, mùi khét, hoặc thang dừng tầng sai đều là tín hiệu cảnh báo rõ ràng rằng hệ thống đang xuống cấp.

Chủ nhà nên lựa chọn đơn vị bảo trì uy tín, có kỹ thuật viên được đào tạo bài bản, và tuân thủ lịch bảo trì định kỳ. Việc bảo trì không chỉ giúp thang máy hoạt động êm ái, tiết kiệm điện mà còn giữ cho ngôi nhà luôn an toàn, tiện nghi và bền bỉ theo thời gian.